اين آيه گفتيم كه آيه عموميت دارد ، ( هم مورد روايت را شامل است و هم غير آن را ) « 1 » . و در تفسير قمى از ابى الجارود از امام باقر ( ع ) روايت كرده كه در تفسير جمله * ( « وَاعْلَمُوا أَنَّ اللَّه يَحُولُ بَيْنَ الْمَرْءِ وَقَلْبِه » ) * مىفرمود : يعنى بين انسان و گناهش حائل مىشود و نمىگذارد كه او را بسوى آتش بكشاند ، و بين كافر و اطاعتش حائل مىشود و نمىگذارد كه با اطاعت ايمان خود را كامل نمايد ، و بدانيد كه ملاك هر عملى به خاتمه آن است « 2 » . و در محاسن به سند خود از على بن حكم از هشام بن سالم از امام صادق ( ع ) روايت كرده كه در تفسير جمله * ( « وَاعْلَمُوا أَنَّ اللَّه يَحُولُ بَيْنَ الْمَرْءِ وَقَلْبِه » ) * فرموده : حائل مىشود بين انسان و بين اينكه باطل را حق بداند « 3 » . مؤلف : اين روايت را صدوق در كتاب معانى الاخبار از ابن ابى عمير از هشام بن سالم از آن حضرت نقل كرده « 4 » . و در تفسير عياشى از يونس بن عمار از ابى عبد اللَّه ( ع ) روايت كرده كه فرمود : هيچ وقت دلى يقين نمىكند به اينكه باطلى حق است ، و هرگز يقين نمىكند به اينكه حقى باطل باشد « 5 » . و در الدر المنثور است كه : ابن مردويه از ابن عباس ( رضى اللَّه عنهما ) روايت كرده كه گفت : من از رسول خدا ( ص ) از اين آيه كه مىفرمايد * ( « يَحُولُ بَيْنَ الْمَرْءِ وَقَلْبِه » ) * پرسش نمودم ، حضرت فرمود : خداوند ميان مؤمن و كفر و ميان كافر و هدايت حائل مىشود « 6 » . مؤلف : و اين روايت از جهت معنا و تفسير آيه نزديك به روايت گذشته است كه از ابى الجارود از امام باقر ( ع ) نقل كرديم . و در تفسير عياشى از حمزة الطيار از امام صادق ( ع ) روايت كرده كه در ذيل جمله * ( « وَاعْلَمُوا أَنَّ اللَّه يَحُولُ بَيْنَ الْمَرْءِ وَقَلْبِه » ) * فرمود : آن اين است كه به چيزى از طريق گوش ، چشم ، زبان و دست اشتها پيدا كند ولى با اينكه اشتها دارد به هيچ وجه دست نمىزند زيرا

--> ( 1 ) تفسير برهان ج 2 ص 71 ( 2 ) تفسير قمى ج 1 ص 271 ( 3 ) محاسن برقى ص 237 ش 205 ( 4 ) معانى الاخبار ( 5 ) تفسير عياشى ج 2 ص 53 ح 39 ( 6 ) الدر المنثور ج 3 ص 176